Digitale soevereiniteit

Jouw data,
onder Europees recht.

Microsoft 365 is een goed product en de meeste teams kunnen het beter blijven gebruiken. Maar een deel van je workloads valt onder een rechtsgebied dat je niet zelf hebt gekozen. Deze pagina laat zien welke kunnen verhuizen, welke niet, en wat die overstap je werkelijk kost.

De argumenten

Vier dingen die je moet weten.

01

Locatie is niet hetzelfde als rechtsgebied

Data in een Duits datacenter dat door een Amerikaans bedrijf wordt beheerd, valt nog steeds onder de Amerikaanse CLOUD Act. Waar de bytes staan en welk recht geldt zijn twee losse vragen, en maar één daarvan staat op de verkooppagina.

02

De EU-datawet verandert de rekensom bij vertrek

De Data Act verplicht cloudleveranciers om overstappen mogelijk te maken en egress-kosten af te bouwen. Weggaan werd goedkoper — en daarmee is het de moeite waard om te weten wat weggaan zou inhouden, ook als je het nooit doet.

03

Niet alle data is gelijk

Notulen van de directie, personeelsdossiers, juridische correspondentie en patiëntgegevens hebben een ander risicoprofiel dan een gedeelde teamagenda. Soevereiniteit beantwoord je per workload, niet per bedrijf.

04

Lock-in betaal je nu al

Als vertrekken een jaar en een consultant zou kosten, heeft die afhankelijkheid een prijs — ook zolang je blijft. Dat bedrag kennen is handig bij de contractverlenging.

Niet alles of niets

Niemand met verstand verlaat Microsoft helemaal.

De nuttige vraag is niet "Microsoft of open source" — het is welke workload waar thuishoort. In de praktijk houden de meeste teams het grootste deel van Microsoft 365 en verhuizen ze twee of drie dingen waar het rechtsgebied echt uitmaakt. Dat is een hybride opzet, en dat is de uitkomst die ik het vaakst adviseer.

Meestal houden
  • ·Exchange Online — de migratiekosten verdienen zich zelden terug
  • ·Teams, als je klanten er al in zitten
  • ·Entra ID als ruggengraat voor identiteit
  • ·Alles waar je compliance-verantwoordelijke al akkoord op heeft gegeven
Vaak verhuizen
  • ·Documentopslag voor gereguleerd of vertrouwelijk materiaal
  • ·Overleg waarbij de andere partij geen Teams kan gebruiken
  • ·Automatisering, waar licenties per gebruiker slecht schalen
  • ·Code, back-ups en interne tooling
Wat ik draai

De tools die ik zelf gebruik.

Dit zijn de tools die ik dagelijks draai en die ik voor je kan uitrollen en overdragen. Bij elke staat wat je wint, wat je inlevert en wat de overstap ongeveer kost. Wat ik niet in productie heb gedraaid staat verderop in de lijst, niet hier.

Bestandsopslag, delen en synchronisatie — de documentlaag van OneDrive en SharePoint.

Wat je wint
EU-rechtsgebied, geen licentie per gebruiker, opslag die je zelf bepaalt, en volledig inzicht in wie wat heeft geopend.
Wat je inlevert
Samen bewerken werkt, maar blijft achter bij Office. Geen Copilot. Zoeken in grote bibliotheken is trager, en de upgradecyclus is van jou.
Migratie-inspanning
2–4 weken voor 50 gebruikers, inclusief datamigratie en één trainingssessie.
Past als
Documentgedreven teams met vertrouwelijk materiaal en beperkte behoefte aan realtime samenwerken.
Collabora OnlineBuiten de EUGB

Documenten bewerken in de browser bovenop Nextcloud — de vervanger van Office voor het web.

UK-seated since 2020 — outside EU jurisdiction, but self-hostable on EU infrastructure.

Wat je wint
Echte ODF- en OOXML-bewerking zonder dat een document je server verlaat, en geen Office-licentie per gebruiker.
Wat je inlevert
Complexe Excel-werkmappen sneuvelen: draaitabellen, geavanceerde voorwaardelijke opmaak en sommige macro’s overleven de rondgang niet. Test je lastigste spreadsheet voordat je overstapt.
Migratie-inspanning
Dagen, als Nextcloud al draait. Het is een uitbreiding, geen aparte migratie.
Past als
Teams met vooral tekstdocumenten en eenvoudige sheets, geen financiële modellen.

Zelf-gehoste mail, agenda en contacten — de vervanger van Exchange Online.

Wat je wint
Mail op EU-infrastructuur zonder licentie per postbus en met volledige controle over bewaartermijnen en routering.
Wat je inlevert
Afleverbaarheid wordt jouw verantwoordelijkheid. Blokkeerlijsten, SPF/DKIM/DMARC en af en toe een robbertje met een grote provider worden jouw probleem. Dit is de regel waarvan ik het vaakst afraad om te verhuizen.
Migratie-inspanning
3–6 weken inclusief migratie en een opwarmperiode voor afleverbaarheid.
Past als
Teams met een echte juridische reden om mail binnen het rechtsgebied te houden, en tolerantie voor het zelf dragen van afleverbaarheid.
KeycloakBuiten de EUUS-owned

Single sign-on en identiteitskoppeling — de Entra ID-vervanger voor applicaties.

Open source, but stewarded by Red Hat/IBM. Self-hosting keeps the data in your jurisdiction; the project's governance is not European.

Wat je wint
SSO op basis van open standaarden voor je eigen applicaties, met de identiteitsopslag op je eigen infrastructuur.
Wat je inlevert
De beheerconsole is onvriendelijk en de leercurve is reëel. Geen equivalent van Conditional Access, geen device compliance, en geen van de Microsoft-integraties die je bij Entra gratis krijgt.
Migratie-inspanning
2–3 weken tot een werkende opzet, langer bij veel gekoppelde applicaties.
Past als
Organisaties met meerdere zelf-gehoste applicaties die één login nodig hebben.

Chat, bellen en schermdelen binnen Nextcloud — de gesprekslaag van Teams.

Wat je wint
Gesprekken blijven op je eigen server, met dezelfde identiteit en rechten als je bestanden.
Wat je inlevert
Grote gesprekken zijn onbetrouwbaar boven ongeveer 20 deelnemers. Geen federatie met Teams, dus externen hebben een gastlink nodig. De mobiele app loopt merkbaar achter.
Migratie-inspanning
Dagen als Nextcloud draait. Weken als je ook chatgeschiedenis wilt migreren — wat meestal niet kan.
Past als
Interne teamchat waarbij externen de uitzondering zijn, niet de regel.
UmamiBuiten de EUUS/OSS

Privacyvriendelijke webstatistieken — de vervanger van Google Analytics, zelf gehost.

US-origin open source. Self-hosted, the visitor data never leaves your server — this site runs it first-party at /stats.

Wat je wint
Bezoekersstatistieken zonder tracking-cookies en zonder cookiebanner, op je eigen server. Deze site serveert het first-party via /stats, zodat blockers het niet slopen.
Wat je inlevert
Veel minder diepgang dan Google Analytics: geen doelgroepsegmenten, geen attributiemodellen, geen koppeling met advertentieplatformen. Het project zelf is Amerikaanse open source — zelf hosten is wat de data van jou maakt.
Migratie-inspanning
Een dag om uit te rollen en het script toe te voegen; historische data verhuist niet mee.
Past als
Sites die eerlijke bezoekcijfers nodig hebben in plaats van een marketingsuite.

Zelf-gehoste Git-forge met issues en CI — de GitHub-vervanger die je zelf draait.

Wat je wint
Broncode en CI op je eigen infrastructuur, licht genoeg voor een kleine server.
Wat je inlevert
Een veel kleiner ecosysteem van actions en plugins dan GitHub, geen Copilot, en externe integraties gaan vaak uit van GitHub en moeten worden aangepast.
Migratie-inspanning
Dagen om op te zetten; een week of twee om repositories, issues en pipelines te migreren.
Past als
Teams voor wie de code het bezit is en die niet afhankelijk zijn van de GitHub-marketplace.

Gehoste Forgejo van een Duitse non-profit — GitHub zonder zelf een server te draaien.

Wat je wint
EU-rechtsgebied en een non-profit beheerder, zonder infrastructuur die je moet onderhouden. Deze repository staat er.
Wat je inlevert
CI-minuten zijn beperkt en door de gemeenschap gefinancierd, er zijn geen commerciële uptime-garanties, en het is niet geschikt voor private commerciële projecten op schaal.
Migratie-inspanning
Uren voor een repository-migratie.
Past als
Open source en kleine private projecten waarbij je EU-hosting wilt zonder zelf een server te draaien.

Europese infrastructuur — servers, opslag en beheerde databases die de basis van Azure vervangen.

Wat je wint
Duits rechtsgebied, prijzen rond een derde van de hyperscalers, en eenvoudige capaciteit.
Wat je inlevert
Geen beheerde equivalenten voor de meeste Azure-PaaS-diensten. Minder regio’s, eenvoudiger IAM, en support per e-mail in plaats van een accountteam.
Migratie-inspanning
Sterk afhankelijk van wat je verhuist; een containerworkload is dagen, een PaaS-zware omgeving maanden.
Past als
Container- en VM-workloads die niet afhangen van propriëtaire Azure-diensten.
Proton PassBuiten de EUCH

Wachtwoord- en geheimenbeheer voor een team — gedeelde inloggegevens zonder spreadsheet.

Swiss, so outside EU jurisdiction — but end-to-end encrypted, which makes the seat matter far less here than it does for plaintext workloads.

Wat je wint
End-to-end versleutelde kluizen, eenvoudig delen, en apps die mensen daadwerkelijk gebruiken.
Wat je inlevert
Zwitsers, niet EU, en niet zelf te hosten — je vertrouwt op een leverancier in plaats van je eigen server. Geen on-premise variant als je beleid dat eist, en het beheer is lichter dan bij enterprise-partijen.
Migratie-inspanning
Uren om uit te rollen; het echte werk is mensen laten stoppen met wachtwoorden hergebruiken.
Past als
Kleine teams die versleuteling en gebruiksgemak belangrijker vinden dan zelf hosten.
Bewijs

Deze site is de demo.

De site die je nu leest draait op de stack hierboven: broncode op Codeberg, containers op Docker, uitgerold vanaf een Git-stack, statistieken via zelf-gehoste Umami. Geen tracking-cookies, geen Amerikaanse analytics-leverancier.

En wat ik niet heb verhuisd

Het contactformulier op deze site stuurt je bericht naar Groq, een Amerikaanse aanbieder, om te laten bepalen of het spam is. Dat is inferentie op door bezoekers ingestuurde tekst buiten EU-rechtsgebied, en het is een compromis dat ik heb gesloten voor een werkend spamfilter. Ik vertel het omdat een soevereiniteitspagina die alleen successen opsomt marketing is. Elke stack heeft afwegingen die nog niet zijn opgelost, de mijne ook.

Het bredere landschap

Europese en open-source alternatieven.

Een naslaglijst, geen aanbevelingslijst. Rechtsgebied is de juridische zetel van de leverancier, niet waar ze hosten — dat zijn verschillende vragen, en dat verschil is precies het punt.

Tool
Categorie
Zetel
Model
Licentie
Bestanden & documenten
DEEU
both
AGPL-3.0
Bestanden & documenten
GBBuiten de EU
both
MPL-2.0

UK-seated since 2020 — outside EU jurisdiction, but self-hostable on EU infrastructure.

Bestanden & documenten
LVEU
both
AGPL-3.0

Latvian seat; developed by Ascensio, of Russian origin.

Bestanden & documenten
DEEU
self-host
MPL-2.0
Bestanden & documenten
DEEU
self-host
Apache-2.0
Bestanden & documenten
DEEU
both
AGPL-3.0
Bestanden & documenten
FREU
both
AGPL-3.0
Bestanden & documenten
DEEU
saas
proprietary
Mail & agenda
DEEU
self-host
GPL-3.0
Mail & agenda
DEEU
both
AGPL-3.0
Mail & agenda
DEEU
both
GPL-2.0
Mail & agenda
DEEU
saas
proprietary
Mail & agenda
DEEU
saas
GPL-3.0
Mail & agenda
NLEU
saas
proprietary
Mail & agenda
CHBuiten de EU
saas
proprietary

Swiss — strong domestic privacy law, but outside EU jurisdiction; adequacy is a separate arrangement.

Mail & agenda
CHBuiten de EU
saas
proprietary
Identiteit & toegang
US-ownedBuiten de EU
self-host
Apache-2.0

Open source, but stewarded by Red Hat/IBM. Self-hosting keeps the data in your jurisdiction; the project's governance is not European.

Identiteit & toegang
DEEU
both
MIT
Identiteit & toegang
CHBuiten de EU
both
Apache-2.0
Identiteit & toegang
DEEU
self-host
AGPL-3.0
Overleg & chat
DEEU
both
AGPL-3.0
Overleg & chat
US-ownedBuiten de EU
both
Apache-2.0

Open source, owned by 8x8 (US). A self-hosted instance keeps meeting data in your jurisdiction.

Overleg & chat
CABuiten de EU
self-host
LGPL-3.0
Overleg & chat
GBBuiten de EU
both
AGPL-3.0

UK-seated. Widely used by European public sector precisely because it is self-hostable.

Overleg & chat
NOEER
saas
proprietary

Norway — EEA, so GDPR applies, but not an EU member state.

Automatisering & AI
DEEU
both
fair-code
Automatisering & AI
FREU
both
AGPL-3.0
Automatisering & AI
US/OSSBuiten de EU
self-host
Apache-2.0
Automatisering & AI
FREU
both
mixed
Automatisering & AI
DEEU
both
proprietary
Automatisering & AI
US/OSSBuiten de EU
self-host
MIT
Automatisering & AI
DEEU
saas
proprietary
Projecten & kennis
DEEU
both
GPL-3.0
Projecten & kennis
DEEU
both
AGPL-3.0
Projecten & kennis
ESEU
both
AGPL-3.0
Projecten & kennis
FREU
both
LGPL-2.1
Projecten & kennis
FREU
self-host
AGPL-3.0
Projecten & kennis
DEEU
both
GPL-2.0
Projecten & kennis
DEEU
both
AGPL-3.0
Data & analyse
US/OSSBuiten de EU
both
AGPL-3.0
Data & analyse
US/OSSBuiten de EU
self-host
Apache-2.0
Data & analyse
DEEU
both
GPL-3.0
Data & analyse
US/OSSBuiten de EU
both
MIT

US-origin open source. Self-hosted, the visitor data never leaves your server — this site runs it first-party at /stats.

Data & analyse
EEEU
both
AGPL-3.0
Code & hosting
DEEU
self-host
GPL-3.0
Code & hosting
DEEU
saas
GPL-3.0
Code & hosting
DEEU
saas
proprietary
Code & hosting
FREU
saas
proprietary
Code & hosting
FREU
saas
proprietary
Code & hosting
DEEU
saas
proprietary
Code & hosting
DEEU
saas
proprietary
Code & hosting
NLEU
saas
proprietary
Code & hosting
FIEU
saas
proprietary
Code & hosting
SEEU
saas
proprietary
Code & hosting
SIEU
saas
proprietary
Endpoints & beveiliging
CHBuiten de EU
saas
GPL-3.0

Swiss, so outside EU jurisdiction — but end-to-end encrypted, which makes the seat matter far less here than it does for plaintext workloads.

Endpoints & beveiliging
FREU
both
AGPL-3.0
Endpoints & beveiliging
US/OSSBuiten de EU
self-host
AGPL-3.0
Endpoints & beveiliging
US/OSSBuiten de EU
both
MIT
Endpoints & beveiliging
ATEU
self-host
AGPL-3.0
Bedrijfsapplicaties
BEEU
both
LGPL-3.0
Bedrijfsapplicaties
FREU
both
GPL-3.0
Bedrijfsapplicaties
FREU
both
AGPL-3.0
63 / 63 getoondLaatst gecontroleerd: 2026-07
Het aanbod

De Soevereiniteitsscan

Een beoordeling tegen een vaste prijs van wat kan verhuizen, wat beter blijft staan, en wat beide keuzes kosten. Je krijgt een schriftelijk antwoord dat je aan een bestuur kunt voorleggen — of dat antwoord nu "verhuizen" is of "precies laten waar het is".

€1.500 vasttot 50 gebruikers~2 weken

€750 wordt verrekend met vervolgwerk dat binnen 3 maanden wordt geboekt — of dat nu een migratie is of het beter inrichten van wat je al hebt.

Wat je krijgt
  1. 01Inventarisatie van workloads — wat je tenant bevat en wie eraan komt
  2. 02Kaart van rechtsgebieden — waar elke workload juridisch valt, niet waar het datacenter staat
  3. 03Advies per workload: verhuizen, houden of hybride, met onderbouwing
  4. 04Kostenmodel — huidige licenties versus gehost alternatief, inclusief beheerkosten
  5. 05Migratievolgorde en inschatting van de inspanning
  6. 06Een doorgerekende "niets doen"-variant

Opgeleverd als schriftelijk rapport plus een toelichting van 60 minuten. Boven 50 gebruikers op offertebasis.